Arbeit macht frei

Γνωρίζω μια κοπέλα που δούλευε σε ένα σούπερ μάρκετ. Το αφεντικό ήταν γνωστός της και ανέβαλε διαρκώς τη συζήτηση για να της κολλήσει ένσημα. Κάποια στιγμή μετά από έναν μήνα εξουθενωτικής δουλειάς με μεροκάματο 25 ευρώ και ωράριο που υπερέβαινε το 8ωρο (κανείς δε δουλεύει οκτάωρο πια) του έκανε ξανά κουβέντα. Ο τύπος εκνευρίστηκε, την έβρισε, την είπε αχάριστη που ενώ της έδινε παραπάνω λεφτά κι αυτή ήθελε να παίρνει λιγότερα και με ασφάλιση, άλλωστε η εισφορά στο ταμείο δεν είναι παρά βάρος στο μισθό, την απέλυσε (την έδιωξε είναι το σωστό αφού η απόλυση προϋποθέτει πρόσληψη).

arbeit-macht-frei.jpg

Έκανε καταγγελία, μία από τις πολλές που στοιβάζονται σε φακέλους για να δικαιολογήσουν την απασχόληση προσωπικού στη διεύθυνση εργασίας. Όλοι της είπαν πως δεν ήταν σωστό αυτό που έκανε σε κάποιον που ήξερε. Πόσο μάλλον που αυτός είχε μπει μέσα οικονομικά για να στήσει το μαγαζί του. Στη συνέχεια δούλεψε σε μια καφετέρια. Το αφεντικό επίσης γνωστός της. Της ξεκαθάρισε από την αρχή πως δε θα της κολλούσε ένσημα. Η κοπέλα δέχθηκε. Άλλωστε δεν είχε πολλές επιλογές. Ή θα έμενε άνεργη ή θα έκανε μια ακόμη καταγγελία. Κατά τη διάρκεια της δουλειάς την έτρεχε πολύ. Της μιλούσε απότομα και πολλές φορές την έβριζε. Πράγματα που πρέπει να υπομένεις. Άλλωστε το αφεντικό μπορεί να πει και μια κουβέντα παραπάνω. Όταν δε δούλευε άλλωστε πίναν μπύρες μαζί και κάναν μια χαρά παρέα. Κάποια στιγμή της είπε πως επειδή η δουλειά είχε χαλαρώσει δε θα τη χρειαζόταν κάθε μέρα και θα την έπαιρνε τηλέφωνο. Δεν την πήρε ποτέ. Έμαθε πως πήρε κάποια άλλη. Τώρα δεν ξέρω τι κάνει.

Ένας φίλος δουλεύει σε μια εταιρία. Το αφεντικό του είναι πολύ καλό. Τον πληρώνει 1.000 ευρώ. Αν σκεφτείς πως άλλοι δουλεύουν για 700 δεν είναι κι άσχημα. Φυσικά θα έπαιρνε πολύ λιγότερα στο χέρι αν του κολλούσε ένσημα. Αλλά κάλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρι. Εξάλλου, τώρα που είμαστε νέοι τα χρειαζόμαστε. Τι να τα κάνεις όταν γεράσεις; Δουλεύει όλη τη μέρα. Αλλά είναι κάτι που το κάνεις με κέφι αν κάνεις κάτι που πραγματικά σε γεμίζει. Πολλές φορές κάθεται παραπάνω στο γραφείο έτσι γιατί γουστάρει τη δουλειά, χωρίς να του το ζητήσει το αφεντικό. Νιώθει και τυχερός γιατί το αφεντικό του είναι καλό και μπορεί να κάνει και πλάκα μαζί. Λίγο ψάξιμο χρειάζεται. Κι αν μπορούσε να σου δώσει παραπάνω θα σου έδινε. Αλλά τα αφεντικά παίρνουν ρίσκα. Αν δεν υπήρχαν αυτά δε θα υπήρχαν και δουλειές. Τι κι αν δουλεύεις όλη μέρα. Όσο είσαι νέος δουλεύεις. Μόνο οι τεμπέληδες και οι δημόσιοι υπάλληλοι δε δουλεύουν. Του έκατσε μια πιο καλοπληρωμένη δουλειά. Αλλά που να ξαναξεκινά από την αρχή. Στην τωρινή δουλειά έχει φανεί πως αν προσπαθήσει πολύ θα βελτιώσει το μισθό και τους όρους εργασίας. Άσε που δεν πάει να αφήσει ξεκρέμαστο το αφεντικό που τον στήριξε από την αρχή και ήταν υπομονετικός στην αρχή όταν δεν ήξερε τη δουλειά. Μεγάλη αχαριστία να πουλήσει έτσι το αφεντικό του.

Και κάπως έτσι ή ανάλογα προσωποποιούμε και ντύνουμε με ιδεολογήματα μια σχέση πολύ συγκεκριμένη και οριοθετημένη που αφορά την εργασία. Μας ξεζουμίζουν κι εμείς ψάχνουμε τρόπους (απ’ ό,τι φαίνεται δε χρειάζεται να προσπαθήσουμε και πολύ) να πείσουμε τους εαυτούς μας και τους άλλους πως όλα αυτά είναι λογικά. Ανατρέχουμε σε ιδεολογήματα που δικαιολογούν καθημερινά την παραίτησή μας από την αξιοπρεπή εργασία, του πιο ουσιαστικού μας δικαιώματος: αυτού που μας εξασφαλίζει τους όρους με τους οποίους ζούμε (εκτός αν είμαστε πλούσιοι κληρονόμοι ή ελπίζουμε πως σύντομα θα έρθει η σειρά μας να εξευτελιστούμε σε κάποιο τηλεπαιχνίδι πουλημένο για μερικά χιλιάρικα). Θεωρούμε πως είναι ζήτημα προσωπικής διευθέτησης με ποιους όρους θα δουλέψουμε και χαιρόμαστε για τα 50 ευρώ αύξηση που διεκδικήσαμε και κερδίσαμε. Όποιος τολμά και διεκδικεί άλλωστε στο τέλος κερδίζει, για να συνεχίσω τη λίστα των εκλογικεύσεων. Τι να μας πουν τώρα οι συλλογικοί αγώνες για κάτι που ο καθένας μπορεί να το διευθετήσει μόνος του! Όποιος είναι ικανός τα καταφέρνει. Τελειωμό δεν έχουν τα ιδεολογήματα…

Πραγματικά προσπαθώ να καταλάβω πως γίνεται αφού η δουλειά είναι ο μόνος τρόπος για να ζήσεις σε αυτήν την κοινωνία γιατί δεν υπάρχουν δουλειές για όλους;

~ από the editor στο Οκτωβρίου 31, 2007.

Υποβολή απάντησης