ανέμελη εφηβεία

Κάτι δεν πάει καλά εδώ. Το βλέπουν στο σπίτι τους. Οι γονείς τους λείπουν όλη μέρα από το σπίτι. Οι ίδιοι λείπουν όλη μέρα από το σπίτι. Σπάνια βρίσκονται όλοι μαζί. Ο καθένας στη δουλειά του, ο καθένας στον κόσμο του. Οι οικογενειακές συναντήσεις περιστρέφονται γύρω από τα άγχη και τις εκρήξεις για τις δόσεις του σπιτιού, τις δόσεις του αυτοκινήτου, του καταναλωτικού δανείου, των λογαριασμών, των φροντιστηρίων, γιατί άργησες, για τους βαθμούς σου ,για τις παρέες σου, για το τι θα κάνεις όταν τελειώσεις του σχολείο (αυτοί πληρώνουν άλλωστε).

Το σχολείο τελειώνει και στα έξοδα προστίθενται οι σπουδές. Ανάλογα αν είσαι πάνω από τη βάση του 10, η οικογένειά σου θα συνεχίσει να πληρώνει για τις σπουδές στο δημόσιο και «δωρεάν» πανεπιστήμιο ή στο ιδιωτικό (ΙΕΚ, Εξωτερικό, ΚΕΣ). Η ανώτατη εκπαίδευση είναι για όλους. Απλά κάποιοι πρέπει να βγάλουν κάτι από αυτήν την ιστορία. Το κράτος με τη σειρά του θα έρθει να ορίσει ποιοι θα πάνε που (βάση 10). Η βάση του 10 που χωρίζει τους «ικανούς» από τους λιγότερους «ικανούς». Που θα κλείσει την πόρτα στο δημόσιο πανεπιστήμιο σε όσους δεν είναι «ικανοί». Και μετά θα τους στείλει στο ιδιωτικό και μετά θα τους εξισώσει με τους «ικανούς». Αυτούς που τους είχε πει πως με βάση το 10 δεν είναι «ικανοί» για μια τέτοια πορεία. Συμπέρασμα πρώτο: όλοι είναι «ικανοί» αρκεί να τους δοθεί η ευκαιρία. Συμπέρασμα δεύτερο: όλοι είναι «ικανοί» αρκεί να πληρώσουν.

Αλλά κάτι δεν πάει καλά εδώ. Γιατί να μην ακολουθούν όλοι την ίδια πορεία; Γιατί πρέπει να λες σε κάποιους πως θα πάνε εκεί και σε κάποιους ότι θα πάνε αλλού; Γιατί να μην αποφασίζουν μόνοι τους; Κάποια στιγμή θα γίνει και αυτό. Το ζήτημα είναι να δημιουργηθεί πρώτα η αγορά. Η όλη ιστορία του να βάλουν φράγκα στην τσέπη κάποιοι. Και πως θα δημιουργηθεί η αγορά αν όλοι πάνε στο δημόσιο; Ας κόψουμε μερικούς (βάση του 10) κι ας τους σπρώξουμε προς τα κει. Ας συνεχίζουμε παράλληλα να υποβαθμίζουμε το δημόσιο βάζοντας δίπλα το ιδιωτικό (αναγνώριση ΚΕΣ), του πιο ανταγωνιστικού με τους όρους της γνώσης που υπηρετεί την αγορά και όχι τον άνθρωπο, τον εργαζόμενο, το περιβάλλον. Συνεχίζοντας να ρίχνουμε τα βάρη της χρηματοδότησης στην ελληνική οικογένεια (αντί για φοιτητικές εστίες, επιδόματα, βιβλιοθήκες). Για να κάνουμε το ιδιωτικό ως τη λογική επιλογή (το παράδειγμα της δημόσιας υγείας είναι πρόσφατο).

Και άντε τελειώνουμε και με το πανεπιστήμιο. Μετά τι; Λίστες ανέργων, δουλειές χωρίς ενδιαφέρον, που με δυσκολία κάποιος μπορεί να συνδέσει αυτό που παράγει με αυτό που είναι σαν άνθρωπος (άλλο πως είσαι στη δουλειά κι άλλο όταν δεν είσαι-ένας διαχωρισμός που εμφανίζεται τόσο λογικός όσο η ανθρώπινη φύση). Χωρίς ωράρια, χωρίς σταθερό μισθό και κυρίως με μισθό πείνας (η γενιά των 700 ευρώ). Με πλήρη εξάρτηση από τον κάθε εργοδότη που δε δίνει λόγο σε καμία συλλογική σύμβαση, σε κανέναν εργατικό κεκτημένο. Ένας προς ένα. Κι όποιος είναι άξιος και ικανός θα τα καταφέρει. Αλλά δεν είναι όλοι άξιοι και ικανοί. Και τι κάνεις εσύ που δεν είσαι; Και τι γίνεται με όλους αυτούς του καλούς, τους επιμελείς, τους άριστους που δεν τα κατάφεραν. Γιατί είναι τόσοι πολλοί; Μήπως κάτι δεν πάει καλά και εδώ;

Και συνεχίζεις να τρέχεις. Σχολείο, φροντιστήριο, σπίτι. Σπίτι, σχολείο, φροντιστήριο. Φροντιστήριο, σπίτι, σχολείο. Και ο κύκλος συνεχίζεται. Άντε κάτι αξιοσημείωτο κάπου ανάμεσα στους κύκλους. Όλο και πιο σπάνια. Όλο και πιο επιφανειακά. Όλο και πιο φτιαχτά. Εξάντληση. Ένα πέρασμα. Η ζωή διαρκώς σε αναβολή. Η ανέμελη εφηβεία. Κάτι δεν πάει καλά εδώ.

Μειοψηφίες ενάντια σε όσους θέλουν να κάνουν μάθημα. Μα ποιος θέλει να κάνει μάθημα επιτέλους; Και να μας πει πόσο ωραίο είναι αυτό το μάθημα. Πως είναι οι δασκάλοι τους (απόντες, συμβασιούχοι, ωρομίσθιοι, χωρίς σχέση με το σχολείο, χωρίς δυνατότητες προσωπικής επαφής, ανάπτυξης σχέσεων). Πως είναι οι χώροι του σχολείου (σχολεία ερείπια, χωρίς χρώμα, χωρίς στοιχειώδη μέσα. Σχολεία ήδη κλειστά. Σχολεία φυλακές).

Το σύστημα και το σύστημα. Προσφιλές θέμα συζήτησης ανάμεσα σε πιτσιρικάδες στις καταλήψεις του ’91. Είχαμε βρει μια λέξη και καταφέρναμε να εκφράσουμε αυτό που νιώθαμε. Αλλά που να καταλάβει ο κόσμος; Αφού είναι μέσα στο σύστημα! Η κατάληψη ήταν το ύστατο μέσο. Αφού δεν καταλαβαίνουν θα τους κάνουμε εμείς να καταλάβουν. Οι καταπιεστές. Δεν ακούν. Δεν καταλαβαίνουν. Το σύστημα. Τόσο παντού όσο και πουθενά να το πιάσεις, να το δείξεις, να το εξηγήσεις. Πέρασαν χρόνια για να καταλάβω τι ήταν αυτό το σύστημα. Ήταν γιατί για πολύ καιρό είχα κάποιες ενδείξεις πως αυτό το σύστημα μπορεί να είναι και δίκαιο ακόμη κι αν δε γεννήθηκες ως προνομιούχος (όχι υψηλές οι πιθανότητες όπως και να χει). Όχι πια.

~ από the editor στο Νοεμβρίου 4, 2007.